Σωματική Ψυχοθεραπεία
Η
Σωματική Ψυχοθεραπεία είναι μια μορφή θεραπείας βάθους που συνδυάζει την ψυχαναλυτική σκέψη με τη δουλειά στο σώμα και το νευρικό σύστημα. Θεμελιώθηκε από τον ψυχίατρο και ψυχαναλυτή Wilhelm Reich, ο οποίος ήταν από τους πρώτους που αναγνώρισαν ότι η ψυχική ιστορία του ανθρώπου δεν εκφράζεται μόνο μέσα από τον λόγο, αλλά αποτυπώνεται και στο σώμα. Η προσέγγιση αυτή εξελίχθηκε αργότερα από θεωρητικούς και κλινικούς συνεχιστές, όπως οι Ola Raknes ,Alexander Lowen, Federico Navarro, Genovino Ferri και άλλοι. Σήμερα υποστηρίζεται ολοένα και περισσότερο από σύγχρονες έρευνες στην ψυχολογία και τις νευροεπιστήμες.
Στη Σωματική Ψυχοθεραπεία, το σώμα έχει ισότιμη θέση με τη σκέψη και το συναίσθημα. Η στάση του σώματος, η αναπνοή, η μυϊκή ένταση και ο τρόπος λειτουργίας του νευρικού συστήματος αποτελούν σημαντικές πηγές κατανόησης της εμπειρίας και των τρόπων με τους οποίους σχετιζόμαστε με τον εαυτό μας και τους άλλους. Πολλές από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε στη ζωή έχουν τις ρίζες τους σε πρώιμες εμπειρίες που διαμορφώθηκαν πριν υπάρξει η δυνατότητα να εκφραστούν με λόγια. Για αυτόν τον λόγο, η αποκλειστικά λεκτική θεραπεία μπορεί ορισμένες φορές να φτάσει σε ένα όριο.
Μέσα από την εργασία με το σώμα και το νευρικό σύστημα, η θεραπευτική διαδικασία μπορεί να αγγίξει αυτά τα βαθύτερα επίπεδα εμπειρίας και να ενεργοποιήσει τη νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες συνάψεις και πραγματική αλλαγή στο τρόπο που εκφραζόμαστε, βιώνουμε τον κόσμο και κυρίως, σχετιζόμαστε.
Πώς λειτουργεί όμως η Σωματική Ψυχοθεραπεία στην πράξη;
Η Σωματική Ψυχοθεραπεία χρησιμοποιεί διάφορα εργαλεία, αλλά το βασικό θεραπευτικό πλάνο βασίζεται κυρίως σε δύο κεντρικούς πυλώνες:
ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
Η Ανάλυση Χαρακτήρα αποτελεί τον πυρήνα της ραϊχικής προσέγγισης και περιλαμβάνει την θεώρηση ότι τα συμπτώματα —όπως άγχος, καταθλιπτική διάθεση ή δυσκολίες στις σχέσεις κ.α— δεν είναι μεμονωμένα φαινόμενα, αλλά εκφράσεις μιας βαθύτερης δομής: του Χαρακτήρα.
Ο Χαρακτήρας νοείται ως ένα οργανωμένο σύνολο σωματοψυχικών μοτίβων που διαμορφώθηκαν κατά την αναπτυξιακή πορεία του ατόμου. Περιλαμβάνει τρόπους άμυνας, συναισθηματικής ρύθμισης, σχέσης με τους άλλους, αλλά και συγκεκριμένες σωματικές στάσεις και πρότυπα μυϊκής έντασης. Ένα βασικό στοιχείο της ραϊχικής θεωρίας είναι η θωράκιση: οι μυϊκές δηλαδή εντάσεις και οι σωματικές στάσεις που παγιώθηκαν κάποτε και λειτούργησαν ως προστατευτικός μηχανισμός απέναντι σε συναισθηματικό πόνο ή ψυχική απειλή (ψυχικό τραύμα), αλλά ταυτόχρονα περιορίζουν τη ροή της ενέργειας και τη φυσική έκφραση του ατόμου.
Η θεραπευτική διαδικασία της Ανάλυσης Χαρακτήρα δεν στοχεύει μόνο στην ανακούφιση ενός συμπτώματος, αλλά στη βαθμιαία διαφοροποίηση αυτής της δομής. Μέσα από τη συνδυασμένη λεκτική και σωματική επεξεργασία, ο θεραπευόμενος αποκτά επίγνωση των σταθερών μοτίβων του, απελευθερώνει τις περιοριστικές θωρακίσεις και αναπτύσσει μεγαλύτερη ευελιξία στη λειτουργία και στην έκφραση της ενέργειάς του και κατα συνέπεια του εαυτού.
ΝΕΥΡΟΦΥΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ
Ο όρος Νευροφυτοθεραπεία προκύπτει ιστορικά από τον όρο Φυτικό Νευρικό Σύστημα, που είναι η αναχρονιστική πλέον ονομασία για το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα.
Η Νευροφυτοθεραπεία λοιπόν είναι ένα μοναδικό εργαλείο της Σωματικής Ψυχοθεραπείας και βασίζεται στην αρχή ότι τα καταπιεσμένα συναισθήματα και τα ψυχικά τραύματα δεν παραμένουν μόνο στον νου, αλλά «αποθηκεύονται» στο σώμα, δημιουργώντας χρόνιες μυϊκές εντάσεις, τη λεγόμενη «θωράκιση». Μέσω στοχευμένων σωματικών τεχνικών και ενεργοποιήσεων, επιδρά απευθείας στο αυτόνομο νευρικό σύστημα, βοηθώντας όπου χρειάζεται το μαλάκωμα αυτής της μυϊκής πανοπλίας οδηγώντας κατ’ επέκταση στην σταδιακή τροποποίηση των αντίστοιχων στοιχείων του χαρακτήρα που εμποδίζουν το άτομο να ζήσει μια ικανοποιητική ζωή.
Η επιλογή των τεχνικών και των σωματικών ενεργοποιήσεων εξατομικεύεται ανάλογα με τη φύση του μπλοκαρίσματος και την αναπτυξιακή φάση στην οποία αποδίδεται, ώστε να στοχεύεται το κατάλληλο σωματικό επίπεδο για μια σταδιακή και αποτελεσματική αναδιοργάνωση του εαυτού. Αυτή η εξιδεικευμένη διαδικασία επιτρέπει την αποκατάσταση της φυσικής ροής ενέργειας, ενισχύει την νευροπλαστικότητα και συμβάλλει στην επανασύνδεση με τα αυθεντικά κομμάτια του εαυτού.
Όπως σε κάθε ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, έτσι και στη Σωματική Ψυχοθεραπεία ισχύουν απόλυτα οι βασικές αρχές της θεραπευτικής σχέσης, της εμπιστευτικότητας και της ασφάλειας, δημιουργώντας ένα ασφαλές πλαίσιο για εξερεύνηση, κατανόηση και εξέλιξη.